België als logistiek knooppunt van Europa
Files, stijgende kosten en congestie in de havens zetten de Belgische logistiek onder druk. Toch blijft België voor veel Europese supply chains een van de meest strategische locaties. Hoe kan dat?
Trek een cirkel van 500 kilometer rond België en je omvat Amsterdam, Rotterdam, het Ruhrgebied, Zuid-Engeland, Noord-Frankrijk en Parijs. Binnen die cirkel woont ongeveer 60 procent van de Europese koopkracht. Dat cijfer komt van Flanders Investment & Trade, het Vlaamse overheidsorgaan voor buitenlandse handel en investeringen.
Vijfhonderd kilometer klinkt abstract, tot je het omrekent naar tijd. Het is ongeveer wat een chauffeur binnen de Europese rij- en rusttijden op één dag aflegt, laden en lossen meegerekend. Wat vandaag uit een Belgisch magazijn vertrekt, kan morgen bij de helft van de Europese afnemers staan. Voor een bedrijf dat zijn klanten snel wil bedienen, telt dat zwaar mee.
Die sterke ligging is dan ook terug te zien in de praktijk. Het land geldt in de sector al lang als een van de aantrekkelijkste logistieke vestigingsplaatsen van Europa. België heeft bovendien een van de dichtste snelwegnetten van Europa. Uit cijfers van Eurostat blijkt dat de dichtste snelwegnetwerken van Europa in 2024 vooral in delen van België, Duitsland en Nederland lagen. Afstanden tussen bedrijven, havens en grensovergangen zijn kort, en naar de meeste bestemmingen loopt meer dan één route.
DACHSER is sinds 1975 actief in België en bedient er twee business lines, European Logistics en Food Logistics, met een dienstenaanbod dat voortdurend verder wordt uitgebreid. Het bedrijf opereert vanuit meerdere locaties, met Willebroek en Moeskroen als voornaamste. Beide vestigingen zijn strategisch gekozen om optimaal in te spelen op de logistieke troeven van België. Willebroek ligt in de Antwerpse havenzone, Moeskroen tegen de Franse grens. Die spreiding zorgt voor dekking over heel België, met korte en flexibele transittijden en directe verbindingen naar de rest van Europa, ongeacht waar de klant zit. Daarnaast beschikt DACHSER over logistieke vestigingen in Wevelgem en Manage, met een focus op Contract Logistics. Al deze vestigingen samen verankeren België in het Europese groupagenetwerk van DACHSER, dat via dagelijkse lijnverbindingen bijna 267 locaties in 35 landen met elkaar verbindt.
Een positie die onder druk staat
Ondanks die gunstige ligging en het feit dat België een gevestigde naam is in de logistiek, zijn er de afgelopen jaren ook spanningen ontstaan. Denk bijvoorbeeld aan het wegennet, maar ook aan de kosten.
Zoals gezegd heeft België een van de dichtste wegennetwerken van Europa. Op papier is dat een groot voordeel, maar op de drukste assen staat het onder druk. Rond Antwerpen en Brussel loopt het verkeer regelmatig vast. In 2024 verloor een automobilist in Brussel gemiddeld 65 uur in de file, in Antwerpen 64 uur, blijkt uit cijfers van verkeersbureau INRIX. Voor logistiek, waar transporten op vaste tijden moeten aansluiten, is die verloren tijd een reëel probleem.
Ook de haven van Antwerpen-Brugge, al jaren de motor achter een groot deel van de Belgische logistiek, voelt de drukte. De containerterminals kampen op piekmomenten met congestie, waardoor schepen en vracht er soms langer over doen dan gewenst. Een deel van die goederen gaat daarna over de weg verder, waardoor drukte in de haven ook het wegtransport raakt.
Ook de kosten spelen mee. Personeel en materiaal zijn in België niet goedkoop, en dat voel je in een sector waar de marges klein zijn. Het verschil zit dan in hoe goed je je werk organiseert.
Ondanks die gunstige ligging en het feit dat België een gevestigde naam is in de logistiek, zijn er de afgelopen jaren ook spanningen ontstaan.
Dit soort spanningen zijn niet ongebruikelijk. In een dynamische sector als de logistiek horen wisselende omstandigheden er nu eenmaal bij. Voor een logistiek dienstverlener draait het erom die wisselingen op te vangen zonder dat de operatie eronder lijdt, en daarvoor zijn een stabiele organisatie en veel ervaring in het gebied onmisbaar. Voor DACHSER België zit dat in de manier van werken. De lijnverbindingen vertrekken op vaste tijden, met vertrekvensters die rekening houden met de drukte op de belangrijkste verkeersassen, zodat zendingen blijven aansluiten op het Europese netwerk. De ligging van Willebroek in de Antwerpse havenzone houdt de voor- en natransportafstanden kort, wat helpt wanneer het in de haven vastloopt. En doordat zendingen van verschillende klanten via het uitgebreide Europese groupagenetwerk van DACHSER worden gebundeld tot geoptimaliseerde ritten, blijven de kosten per zending scherp.
Investeren voor de lange termijn
Dat er op dit moment knelpunten zijn is duidelijk, maar dat wil niet zeggen dat België is weggeschreven als logistiek land. Bovendien wordt er door de Belgische overheid actief aan de problemen gewerkt. Rond Antwerpen moet de Oosterweelverbinding het verkeer op de ring vlotter laten doorstromen, en in de haven van Antwerpen-Brugge wordt met het project Extra Containercapaciteit Antwerpen gewerkt aan meer ruimte om de congestie op de terminals terug te dringen. Projecten die moeten verzekeren dat België ook in de toekomst een cruciale schakel blijft voor de Europese logistiek.
In een sector die voortdurend beweegt, maken continuïteit en betrouwbaarheid het verschil. Voor DACHSER zijn schommelingen dan ook geen reden om van koers te veranderen. Als familiebedrijf is het niet gebonden aan de kwartaaldruk van aandeelhouders, en dat maakt ruimte voor een langetermijnvisie: blijven investeren, ook wanneer het tegenzit. Dat is ook terug te zien in de Belgische vestigingen, waar voortdurend geïnvesteerd wordt in mensen, duurzaamheid en de dagelijkse werking. Zo investeert DACHSER België verder in het verduurzamen van zijn operaties, zowel in de infrastructuur als in de elektrificatie van de vloot. Het resultaat is een stabiele, toekomstgerichte dienstverlening waar klanten op kunnen rekenen, ongeacht de omstandigheden.