Chauffeurstrainer voor e-mobiliteit
Alexander Sontheim is chauffeurstrainer bij DACHSER Service und Ausbildungs GmbH. Zijn taak: chauffeurs voorbereiden op efficiënt rijgedrag – in een transportwereld die razendsnel verandert. Zijn grootste kracht? Een onwankelbaar geloof in mensen en in technologische vooruitgang.
Wanneer Alex Sontheim aan de nieuwe elektrische zware vrachtwagens en rangeertrucks denkt, gaat zijn hart sneller kloppen. “Die krachtpatsers zijn helemaal mijn wereld: toptechnologie – robuust, stijlvol en gericht op topprestaties. Soms voelt het voor mij als Formule 1,” zegt hij, waarna hij luid en aanstekelijk lacht en zijn lange sik meebeweegt. “Alleen gaat het hier niet om competitie en rondetijden, maar om laadgedrag en energie-efficiëntie.”
De 57-jarige Allgäuer is chauffeurstrainer bij DACHSER Service und Ausbildungs GmbH (DSAG) – en iemand die weet waar hij het over heeft. Meer dan 25 jaar reed hij zelf vrachtwagen: eerst in loondienst, later als zelfstandig ondernemer in opdracht van DACHSER Food Logistics in Memmingen. Twee jaar geleden maakte hij de overstap naar het trainersteam van de DSAG. Vandaag begeleidt hij niet alleen een nieuwe generatie beroepschauffeurs, maar helpt hij ook ervaren chauffeurs veilig hun weg te vinden in het nieuwe tijdperk van digitalisering en e-mobiliteit.
Verandering, weet Alex, is in een traditioneel beroep als dat van beroepschauffeur geen vanzelfsprekendheid. De scepsis tegenover alternatieve aandrijvingen is onder chauffeurs nog altijd wijdverbreid en vormt een terugkerend thema in zijn trainingen. Maar daar kan hij goed mee omgaan. “Ik ben geen theoreticus,” zegt Alex. “Ik praat met mensen op ooghoogte – en ik weet hoe het voelt om ’s nachts om half vier in je voertuig te stappen en te moeten presteren.” Die authenticiteit slaat aan. Niet alleen bij jonge chauffeurs, maar juist ook bij degenen die al veel hebben meegemaakt.
Van pantser naar trainingscockpit
Alex kent verandering uit eigen ervaring. Na een opleiding in de verkoop en een aanvullende opleiding tot orderpicker kwam hij eerst bij de Bundeswehr terecht, waar hij geschutcommandant en instructeur voor pantserhouwitsers werd. Toen hij in 2000 de militaire dienst verliet, nam hij een jaar vrij om als fan zijn grote idool Michael Schumacher te volgen op het Formule-1-circuit over de hele wereld – Melbourne, Imola, Spa, Boedapest, Nürburgring en Hockenheimring. Daarnaast was deze duizendpoot ook skileraar, werkte hij als beroepschauffeur in opdracht van transportbedrijven en uiteindelijk als zelfstandig ondernemer met een eigen vrachtwagen. “Ik heb veel uitgeprobeerd – en overal geleerd hoe belangrijk discipline, vertrouwen en mensenkennis zijn.”
Die mensenkennis brengt hij vandaag in zijn rol als rijtrainer. Samen met zijn collega uit Kornwestheim, Roland Zitzmann, ontwikkelde hij een concept voor rijveiligheids- en rij-efficiëntietrainingen. Zijn focus ligt op de kwalificatie voor het werken met elektrische vrachtwagens. Wat eenvoudig klinkt, blijkt in de praktijk een complexe mix van techniek, veiligheid, verantwoordelijkheid en communicatie. “Elektrische voertuigen rijden anders, remmen anders en ‘tanken’ anders – dat leer je niet even tussendoor. Wie zich er echter voor openstelt, wordt beloond met een volledig nieuwe dimensie van intelligent rijden.”
“Elektrische voertuigen rijden anders, remmen anders en ‘tanken’ anders, dat is niet iets wat je zomaar even leert. Maar wie ervoor openstaat, wordt beloond met een compleet nieuwe kijk op slim rijden.”
Een belangrijk hulpmiddel om chauffeurs in het dagelijks werk te ondersteunen is telematica. Daarbij maken de trainers gebruik van het digitale platform ZF Scalar, dat inmiddels in veel DACHSER-voertuigen is geïmplementeerd. “Het platform stuurt rijgegevens in realtime vanuit de cockpit naar het systeem en brengt het rijgedrag in beeld: bij remmen, rijden en accelereren,” legt Alex uit. Zo worden voor iedere chauffeur en voor het wagenparkbeheer de behaalde en nog te realiseren efficiëntiepotentiëlen direct zichtbaar. “Dat is voor iedereen een grote hulp.”
Chauffeurstraining op basis van vertrouwen
DACHSER Driver and Truck Fleet Services GmbH zal in de toekomst volledig elektrische trekker-opleggers inzetten als trainingsvoertuigen, met vier zitplaatsen in de cabine. De chauffeurstrainers leggen daar niet alleen live uit hoe de retarder correct wordt ingezet bij vertragen en remmen, of welke strategieën zinvol zijn om de actieradius te optimaliseren. Alex besteedt ook aandacht aan het juiste gedrag bij onverwachte verkeerssituaties, het belang van anticiperend rijden en het samenspel tussen telematica en de dagelijkse praktijk.
“Aan het einde draait het niet om techniek, maar om vertrouwen,” weet Alex. Vertrouwen in de systemen – maar ook in jezelf. Daarvoor moeten chauffeurs zich openstellen voor verandering, zonder zichzelf te verliezen. De grootste uitdaging zit vaak niet in de technologie, maar in het hoofd. “Als iemand met een open houding in het voertuig stapt, is dat al het halve werk.”
Een beroep in verandering
Dat het beroepsbeeld van chauffeurs verandert, merkt Alex elke dag. Het hardnekkige negatieve imago van het beroep weerspiegelt allerminst de prestaties die vandaag de dag in de cabine en aan de laad- en loskade worden geleverd. “Chauffeurs zijn tegenwoordig communicatieschakel, veiligheidswaarborg en technisch verantwoordelijke tegelijk. Het is niet meer genoeg om alleen het voertuig te beheersen – je moet begrijpen hoe de processen erachter werken.”
Zijn trainingen zijn daarom meer dan technische instructies. Ze zijn ook een vorm van cultuurwerk: waardering tonen, drempels verlagen en trots overbrengen. “We hebben mensen nodig die niet alleen rijden, maar ook meedenken, zich inzetten en begrijpen hoe belangrijk hun werk is voor de hele logistieke keten.”
De trainer als ambassadeur
Momenteel is Alex niet alleen veel onderweg, maar ook actief bezig zijn kennis verder te verspreiden. Samen met collega’s van de DSAG en vakspecialisten ontwikkelt hij een Europees opleidingsconcept volgens het train-the-trainer-principe. Doel is om in de komende jaren een netwerk van chauffeurstrainers op te bouwen dat kennis over e-mobiliteit, veiligheid en modern rijgedrag breed overdraagt – van de Allgäu tot Spanje en zelfs tot aan de poolcirkel.
“Ik zie mezelf niet als een eenling, maar als onderdeel van een beweging,” zegt Alex. De verandering in de cockpit is voor hem geen abstracte toekomstvisie, maar al dagelijkse realiteit. “Met elke training, elke rit en elke terugkoppeling groeit het gezamenlijke begrip – en het zelfvertrouwen van degenen die dag in dag uit verantwoordelijkheid dragen op de weg.”