Nieuwe studie: Logistiek als sales pitch in de chemische industrie
Welke mogelijkheden bieden innovatieve oplossingen in de supply chain? Een recente studie, getiteld “Logistiek als sales-pitch in de chemische industrie”, geeft hierop antwoord. De auteurs, prof. Christian Kille en dr. Andreas Backhaus, onderzoeken hoe logistiek steeds meer wordt gezien als een succesfactor en strategisch concurrentievoordeel voor chemiebedrijven.
De chemische industrie staat voor ingrijpende veranderingen. Geopolitieke fragmentatie, de energietransitie, technologische innovatie en de circulaire economie creëren een omgeving waarin traditionele concurrentievoordelen steeds minder waardevol worden. In dit speelveld krijgt logistiek, dat tot nu toe vaak als een ondersteunende functie werd beschouwd, een steeds belangrijkere strategische rol.
In de studie zijn 69 nieuwe logistieke diensten onderzocht die klanten van chemiebedrijven aanzienlijke meerwaarde kunnen bieden. Hierbij lag de focus op het concrete potentieel van logistiek: chemiebedrijven kunnen zich zo onderscheiden op de markt, niet alleen via productkenmerken of prijs, maar door hun expertise in de supply chain en tastbare toegevoegde waarde in de klantbediening.
Logistiek als concurrentievoordeel in de chemische industrie
Tegenwoordig draait het niet langer om de vraag ‘Kunt u leveren?’, maar om de vraag of een logistiek partner in staat is betrouwbaar, transparant en duurzaam te leveren binnen een continu veranderende supply chain. Kan een logistieke partner hier volmondig “ja” op antwoorden, dan kan dit klanten in de chemische industrie een duidelijk concurrentievoordeel opleveren.
In het beste geval ondersteunt logistiek chemiebedrijven niet alleen bij de huidige uitdagingen, maar speelt het ook een sleutelrol in het overwinnen ervan.
De eerder genoemde uitdagingen ontstaan niet op zichzelf, maar zijn directe gevolgen van ingrijpende structurele veranderingen die momenteel de chemische industrie vormgeven. De studie identificeert acht megatrends – van grondstofzekerheid tot veranderende regelgeving – die logistieke processen beïnvloeden en daarmee directe impact hebben op de prestaties van de volledige supply chain.
Uit deze megatrends volgen 21 specifieke uitdagingen waar chemiebedrijven en hun logistieke partners voor staan. Deze kunnen worden samengebracht in acht clusters: beschikbaarheid van capaciteit, duurzaamheid en naleving van regelgeving, proceskwaliteit in de supply chain, proceskwaliteit in de operationele logistiek, prijs- en kostendruk, transparantie van netwerken, nauwkeurigheid van voorspellingen en klantbediening. Richt logistiek zich op deze punten, dan evolueert het van een puur kostenpost naar een strategisch onderscheidend vermogen.
Ingrijpende verandering door technologische vooruitgang
Het overwinnen van deze uitdagingen vraagt om een ingrijpende verandering. Technologieën zoals kunstmatige intelligentie (AI), “the digital twin” en het “Internet of Things” bieden mogelijkheden die een paar jaar geleden nog ondenkbaar waren. De eerder genoemde 69 logistieke diensten zijn voortgekomen uit dit nieuwe potentieel en de toenemende uitdagingen. Van deze diensten zijn de tien meest relevante nader onderzocht, waaronder digital twin, door AI aangedreven vraagvoorspellingen en platforms voor realtime zichtbaarheid.
Deze innovaties mogen niet worden gezien als op zichzelf staande oplossingen, maar moeten worden ontwikkeld als onderdeel van een geïntegreerd ecosysteem. Hierdoor krijgt logistiek een nieuwe rol en positioneert het zich steeds meer als verkoopargument in de chemische industrie.
Uit dit idee kunnen zes concrete aanbevelingen voor actie voortvloeien, die logistiek managers bij zowel chemiebedrijven als logistieke dienstverleners goed in acht zouden moeten nemen:
1. Gezamenlijke planning invoeren
Geïntegreerde planningssystemen die chemiebedrijven, klanten en logistieke dienstverleners verbinden, vormen de basis voor betere transportbenutting en betrouwbaarheid. Investeren in gedeelde platforms betaalt zich uit door minder lege ritten, geoptimaliseerde voorraadstromen en hogere leverbetrouwbaarheid, én door meer veerkracht in de supply chain te realiseren via gezamenlijke coördinatie. Cruciaal is dat alle betrokken partijen bereid zijn relevante gegevens te delen en een culturele verandering richting samenwerking te omarmen.
2. Scenarioplanning systematiseren
De dynamiek in individuele markten vraagt om een robuuste planningsbasis, bij voorkeur gebaseerd op verschillende strategieën. Logistieke dienstverleners beschikken over veel ervaring en data die kunnen worden gebruikt om scenario’s te ontwikkelen die verschillende toekomstige ontwikkelingen doorrekenen op basis van een breed scala aan inputfactoren. Zo ontstaat de mogelijkheid om ook in turbulente tijden adequaat te handelen, omdat diverse scenario’s idealiter al zijn gesimuleerd of voorbereid.
3. Transparantie in de supply chain creëren
End-to-end zichtbaarheid is essentieel om de vele risico’s in de supply chain te kunnen inschatten en hier tijdig op te reageren. Dit maakt het mogelijk om niet alleen transportroutes, maar vooral ook productieprocessen proactief aan te passen.
4. Klantenservice versterken met technische expertise
Chemische logistiek kent tal van eisen, regels en veiligheidsvoorschriften. Door deskundigheid perfect op maat in de klantenservice te integreren, wordt probleemoplossing aanzienlijk versneld. Specialistenteams die technische, juridische en logistieke kennis combineren, worden een onderscheidende factor bij het ondersteunen van klanten in de chemische supply chain.
5. Regelgeving proactief beheren
Het regelgevingslandschap verandert voortdurend. Sector-specifieke expertise om wijzigingen te monitoren en af te stemmen op compliance-frameworks is complex en tijdrovend, maar onmisbaar. Toekomstige vereisten moeten vroegtijdig worden herkend en tijdig worden doorgevoerd.
6. Duurzaamheidsdoelen operationeel maken
In de logistiek sluiten economie en ecologie elkaar niet uit. Samenwerking met logistieke dienstverleners om multimodale transport- en opslagopties te evalueren, biedt koolstofarme alternatieven die, mits alle factoren in acht worden genomen, ook kostenefficiënter kunnen zijn. Dit moet leiden tot duurzame activiteiten en resultaten die inzichtelijk zijn en transparantie bieden voor klanten en investeerders.
Van kostenpost naar strategische drijvende kracht
De kernuitdaging ligt niet zozeer in de technologische implementatie, maar vooral in het veranderen van de algemene perceptie van logistiek bij chemiebedrijven, hun klanten en vooral in de verkoop. Logistiek wordt niet langer gezien als een kostenpost die louter als noodzakelijk kwaad wordt genoemd in gesprekken met klanten; het is uitgegroeid tot een strategische aanjager die de concurrentiekracht van klanten vergroot.
In dit licht zouden logistiek managers van chemiebedrijven en hun ingeschakelde logistieke dienstverleners zichzelf meer moeten zien als architecten die bijdragen aan het versterken van de concurrentiepositie van de klanten van het chemiebedrijf, in plaats van alleen als een operationele eenheid. Bedrijven die logistiek als strategisch instrument zien en dit systematisch verder ontwikkelen, onderscheiden zich consequent van de concurrentie.
Benieuwd naar de resultaten van de studie?
De studie “Logistiek als sales-pitch in de chemische industrie” van Christian Kille, hoogleraar Trade Logistics en Operations Management aan de Technische Hochschule Würzburg-Schweinfurt, en dr. Andreas Backhaus, freelance docent en expert in chemische logistiek, is uitgevoerd in samenwerking met DACHSER Chem Logistics.
De volledige resultaten van de studie zijn hier te downloaden.