Een blauwdruk voor logistieke locaties van de toekomst
In februari is in het Duitse Unna een vooruitstrevend nieuw logistiek centrum in gebruik genomen. De nieuwe locatie zet duurzaamheid centraal, met een duidelijke focus op automatisering, e-mobiliteit, energie-efficiëntie en de mensen die logistiek tot leven brengen.
Het schilderachtige zuidoosten van de Duitse deelstaat Noordrijn-Westfalen staat bekend als het Sauerland. De inwoners staan bekend — of berucht — om hun koppigheid, maar in werkelijkheid willen ze vooral leven en laten leven. Ze proberen zeker niemand ergens van te overtuigen. Literatuurhistoricus Ulrich Raulff meent een specifieke eigenschap van de Sauerlanders te hebben ontdekt: hij omschrijft die als “conservatief liberalisme”, gecombineerd met een open houding tegenover de mogelijkheden van de toekomst.
Een trotse Sauerlander is Jürgen Sobkowiak, die zijn passie vond in de logistiek. Al meer dan 27 jaar is hij actief binnen de Noordrijn-Westfaalse Transport- en Logistiekvereniging en ruim acht jaar maakt hij deel uit van het bestuur. Sinds 2011 is hij bovendien General Manager van het logistiek centrum van DACHSER in Dortmund.
Dankzij de strategisch gunstige ligging in het hart van de brede economische regio Rijn-Ruhr is de DACHSER-locatie in Dortmund al lange tijd een van de belangrijkste knooppunten binnen het Europese netwerk van het bedrijf. DACHSER opende al in 1952 een satellietvestiging van de vestiging Neuss in Dortmund; in 1974–1975 werd dit de vestiging Dortmund. Vijfentwintig jaar later, in 2000, verhuisde het bedrijf naar de huidige locatie aan de Huckarder Strasse.
“De capaciteit van de bestaande vestiging om de aanhoudende groei in zendingen te verwerken had haar grenzen bereikt. Daarom werd besloten om als het ware ‘de cel te delen’. Een nieuwe, moderne vestiging moest worden geïntegreerd in het DACHSER-netwerk in het nabijgelegen Unna,” vat Sobkowiak samen. Voor hem persoonlijk was dat ook goed nieuws, aangezien Unna tijdens zijn opleiding in expeditie en zijn eerste jaren in het vak zijn tweede thuis was geworden.
Beslissingen voor het netwerk
Bij het ontwerp en de bouw van de nieuwe vestiging in Unna had DACHSER niet alleen de toekomstbestendigheid van de locatie voor ogen, maar ook die van het netwerk. “Onze focus ligt op het verder versterken van het groupagenetwerk en het toekomstbestendig uitbreiden van de capaciteit,” legt Alexander Tonn, COO Road Logistics bij DACHSER, uit. “Automatisering, e-mobiliteit en energie-efficiëntie zijn drie belangrijke pijlers voor de DACHSER-vestiging van de toekomst. Dergelijke vestigingen bundelen centrale technologieën, zijn duurzaam en versterken ons netwerk zowel operationeel als strategisch.”
In Unna, ongeveer 25 kilometer ten oosten van Dortmund, werd deze vooruitstrevende aanpak voor het Europese DACHSER-netwerk gerealiseerd onder leiding van de Corporate Real Estate-divisie van het DACHSER Head Office. “Maar het is niet alleen een visitekaartje,” benadrukt Tonn. “Het is voor ons een kans om het beste te realiseren van wat vandaag de dag operationeel en praktisch mogelijk is, wat zinvol is en wat zich in de toekomst zal terugbetalen.”
De locatie beschikt over een overslagloods van 9.400 m² met 94 laad- en losdocks, een multi-user warehouse van 10.800 m² met 22.000 palletplaatsen en een kantoorgebouw van 3.500 m². De bouw vond plaats volgens de brownfield-aanpak op een terrein in een industriepark dat eerder al bebouwd was. Ongeveer 96 procent van het sloopmateriaal kon direct worden hergebruikt; het grootste deel daarvan werd onder kwaliteitscontrole opnieuw op de bouwplaats toegepast.
De investering van 44 miljoen euro in de nieuwe locatie, die in februari van dit jaar officieel in gebruik werd genomen, behoort tot de grootste individuele investeringen van DACHSER in zijn landtransportnetwerk. Als zeer ervaren vestigingsmanager speelde Sobkowiak een sleutelrol in de bouw en de integratie in het netwerk. Dat had niet alleen te maken met zijn expertise in expeditie, maar ook met zijn open houding tegenover e-mobiliteit en toekomstige technologieën. Als “interne ondernemer” weet hij deze elementen te combineren met een scherp oog voor rendabiliteit en de uitdagingen binnen de logistiek.
Automatisering, e-mobiliteit en energie-efficiëntie zijn drie belangrijke pijlers voor de DACHSER-vestiging van de toekomst. Dergelijke vestigingen bundelen centrale technologieën, zijn duurzaam en versterken ons netwerk zowel operationeel als strategisch.
Wanneer Sobkowiak over de nieuwe vestiging spreekt, klinkt altijd zijn diepe enthousiasme voor logistiek door, evenals zijn overtuiging van de toekomstbestendigheid ervan. Hij weet dat zijn “thuisvoordeel” in Dortmund en Unna hem helpt om dit enthousiasme over te brengen op zijn team. In de logistieke regio Unna en omgeving is onder specialisten en klanten inmiddels duidelijk: “Met de mensen van DACHSER kun je goed samenwerken.”
Maar de nieuwbouw riep ook een andere vraag op: wat definieert de DACHSER-vestiging van de toekomst? In één woord: duurzaamheid. Ook al is dit thema de laatste tijd wat naar de achtergrond verdwenen in het publieke debat, bij DACHSER blijft duurzaamheid een belangrijke rol spelen als beslissingscriterium — ondanks de toegenomen kostendruk.
“Grote bedrijven onder onze klanten hebben duidelijke verwachtingen vanwege hun eigen duurzaamheidsdoelen, en zij willen dat hun logistieke dienstverleners zich duidelijk committeren aan duurzaam en verantwoord handelen. Het is een voorwaarde om überhaupt voor tenders in aanmerking te komen,” zegt DACHSER CEO Burkhard Eling. De klimaatbeschermingsstrategie richt zich dan ook op proces- en energie-efficiëntie, onderzoek en ontwikkeling, en Corporate Citizen+, oftewel betrokkenheid die verder gaat dan de kernactiviteiten. “Bij alles wat we doen, is het belangrijk om altijd de individuele eisen van de klant te begrijpen, zowel op het gebied van klimaatactie als servicekwaliteit, zodat we de juiste oplossing kunnen bieden,” voegt hij toe.
Focus op efficiëntie in de operationele kernprocessen
Op basis hiervan exploiteert DACHSER zijn geïntegreerde netwerk van locaties in heel Europa met uniforme kwaliteitsstandaarden, uitgebreide inkoop- en distributienetwerken en gestandaardiseerde apparatuur. “Dit concept van de ‘industrialisering van de verwerking’ stelt ons in staat om de capaciteitsbenutting en productiviteit in alle landen systematisch te verhogen. De grootste hefbomen voor productiviteitsgroei liggen namelijk in de operationele kernprocessen, die goed zijn voor ongeveer 85 procent van de kosten in de groupagebusiness,” zegt Tonn.
Tegelijkertijd stelt dit hoge eisen aan de bouwkundige en procesmatige infrastructuur van een vestiging. Binnen de Corporate Real Estate-divisie van het Head Office in Kempten combineren DACHSER-experts de nieuwste inzichten uit onderzoek en ontwikkeling met decennialange ervaring in vestigingsontwerp.
De bouwkundige eisen, bijvoorbeeld op het gebied van e-mobiliteit, vloeien voort uit de overkoepelende strategie en operationele processen van DACHSER. In het kader van zijn inspanningen voor klimaatbescherming zet het bedrijf momenteel ongeveer 190 batterij-elektrische trucks in binnen zijn Europese netwerk. “Het merendeel van onze e-trucks wordt ingezet in short-distance transport, vooral in onze DACHSER Emission-Free Delivery-gebieden in 25 grote Europese steden,” zegt Tonn. Hij voegt daaraan toe dat ook het aantal e-trucks in long-distance transport snel toeneemt. Onlangs werden deze uitgebreid getest op de drie e-mobility sites van DACHSER in Freiburg, Hamburg en Malsch bij Karlsruhe.
“De vestiging in Unna is voor ons een lighthouse project,” zegt Eling. “We gebruiken state-of-the-art technologieën en AI-gebaseerde systemen, terwijl we tegelijkertijd de infrastructuur voor elektromobiliteit verder uitbreiden. Zo zetten we standaarden voor toekomstbestendigheid en duurzaamheid.”
Gebouwd op maat
Onderweg moesten echter wel enkele hindernissen worden overwonnen. De bouw vond plaats op het terrein van een voormalig magazijn voor automobieltoelevering. De topografie, met een hoogteverschil van 6,5 meter, en de eisen op het gebied van geluidsbescherming maakten de planningsfase bijzonder uitdagend. Er moesten maatwerkoplossingen worden ontwikkeld. Zo loopt de toegangsweg naar de overslagloods onder het kantoorgebouw door.
“Daar kwamen de sterk gestegen bouwprijzen nog bij, vooral na de coronapandemie. Elke bouwkundige beslissing, hoe klein ook, werd twee keer tegen het licht gehouden,” vertelt Sobkowiak. “Maar we hebben goed samengewerkt met onze bouwpartners en steeds gezamenlijk naar oplossingen gezocht, ook al duurde de bouw uiteindelijk wat langer dan oorspronkelijk gepland.”
Veel technische en bouwkundige innovaties, zoals verwarming, koeling en regeltechniek, blijven onzichtbaar, terwijl andere juist duidelijk zichtbaar zijn. Zo zorgen de groene daken op de overslagloods en het kantoorgebouw binnen voor natuurlijke koeling en klimaatbeheersing, terwijl ze buiten op natuurlijke wijze bijdragen aan de biodiversiteit. Een ander voorbeeld zijn de houten dakliggers in de dakconstructie — de eerste die DACHSER heeft toegepast.
Op het multi-user warehouse zijn fotovoltaïsche modules met een vermogen van 1.000 kWp geïnstalleerd. Deze dragen bij aan de 100 procent groene energievoorziening binnen het DACHSER-netwerk. Ook is rekening gehouden met laadmogelijkheden voor auto’s en trucks. Naast twaalf laadstations voor auto’s, met de mogelijkheid om uit te breiden met nog eens 50 laadpunten, worden momenteel meerdere laadpunten voor e-trucks afgerond. Vijf daarvan zijn bedoeld voor snelladen tot 400 kW.
“Unna zal binnenkort ook het eerste megawatt-laadstation van DACHSER in gebruik nemen,” zegt Sobkowiak. Dat is mogelijk omdat het gemeentelijke nutsbedrijf van Unna de vestiging voorziet van een aansluitvermogen van 3,9 megawatt.
Lucht-luchtwarmtepompen zorgen voor vrijwel emissievrije verwarming en koeling in de kantoor-, warehouse- en overslagruimten. In plaats van radiatoren aan de muren of vloerverwarming komt de warmte van facetplafonds boven de ruimte. Dankzij hun grote oppervlak kunnen deze de ruimte efficiënt verwarmen, zelfs met een zeer lage aanvoertemperatuur.
Digitale tweeling verhoogt de efficiëntie in de overslag
“Ook op het gebied van digitalisering is ons nieuwe logistieke centrum innovatief en toekomstbestendig,” zegt Sobkowiak, terwijl hij wijst op de optische scanunits die aan het plafond van de overslagloods zijn gemonteerd. De geavanceerde technische uitrusting is een essentieel onderdeel van de @ILO digital twin in de overslagloods.
Deze technologie, die prijzen heeft gewonnen in competities in Duitsland en onlangs ook op Europees niveau, maakt het mogelijk om pakketten volledig automatisch te identificeren, lokaliseren, meten en registreren in het transportmanagementsysteem wanneer ze binnenkomen, vertrekken en tijdens hun verblijf in de overslagloods.
“Het is een innovatie waarmee DACHSER geschiedenis schrijft,” zegt Sobkowiak. “Wij zijn een van de eerste vestigingen binnen het DACHSER-netwerk die deze baanbrekende technologie uitrollen. Het versnelt processen en zorgt voor meer transparantie in de groupage-overslagloods.”
In de toekomst zullen in het warehouse tegenover de overslagloods autonome transportvoertuigen worden ingezet, de zogenoemde AMR’s. Deze mobiele robots navigeren door de gangpaden en voeren repeterende taken uit, zoals het opslaan en ophalen van pallets op vloerniveau. Dit ontlast medewerkers, waardoor zij meer tijd en ruimte krijgen voor diverse aanvullende diensten, zoals het verpakken van assortimentsdozen of promotiepakketten, etiketteren, speciale verpakkingen, montage of het opbouwen van displays.
Voor Sobkowiak zijn de kwaliteit en veiligheid van de dagelijkse logistieke activiteiten cruciaal voor het succes van een vestiging en de bijbehorende netwerkeffecten. “Onze medewerkers zijn en blijven ons grootste kapitaal,” zegt de vestigingsmanager. Dat is ook in Unna duidelijk zichtbaar.
“Het is simpelweg prachtig om te zien hoe hier een bijzonder, uiterst functioneel logistiek centrum is ontstaan dat zowel medewerkers als klanten uitnodigt om samen grootse prestaties neer te zetten.” Maar voordat hij al te enthousiast wordt, houdt de Sauerlander zich weer wat in. Hij wil of hoeft niemand te bekeren tot een enthousiasme voor innovatie. “Het logistiek centrum in Unna spreekt voor zich,” zegt hij.
In februari droeg hij de operationele leiding van de vestiging over aan Steffen Strüver, een doorgewinterde en ervaren expert uit de eigen DACHSER-gelederen in Dortmund — een nuchtere en praktische leider, helemaal in Westfaalse stijl. Maar dat is een verhaal voor een andere keer.